اعتیاد به اینترنت

اعتیاد به اینترنت:

اعتیاد به اینترنت امروزه با پیشرفت تکنولوژی و رواج اینترنت در جوامع، افراد تحت تاثیر آثار و مراتب استفاده از این تکنولوژی قرار می گیرند. این آثار همگی  کاملا مطلوب یا نامطلوب نیستند. کارکردها و فواید این تکنولوژی ها زندگی انسان را متحول کرده است. در کنار این کارکرد ها، آثار آسیب زا و مخرب آنها نیز جنبه های مختلف فردی و اجتماعی افراد را تحت تاثیر قرار داده است. از مزایایی اینترنت می توان به دسترسی آسان وسریع به اطلاعات، ارتباطات سریع، خدمات بانکی و مالی، برداشتن بُعد مکان، انتشار سریع اخبار و… اشاره کرد. اینترنت آثار خطرناک و مخربی هم دارد؛ مثل: سرقت، تهدید و سوءاستفاده از حریم خصوصی، در معرض مطالب نامطلوب قرار گرفتن(خشونت، پورنوگرافی و…) و اعتیاد به فضای مجازی و شبکه های اجتماعی، اعتیاد به خرید های اینترنتی و…

از بین این آثاری که به آن پرداختیم در این مطلب به بررسی اعتیاد به فضای مجازی می پردازیم.

اعتیاد به فضای مجازی چیست؟

در اثر وجود مشکلات روحی یا زمینه های دیگر، فرد به استفاده ی بیش از حد از اینترنت روی می آورد. بصورتی که در انجام کارهای شخصی و روزمره دچار مشکل می شود و کنترلی بر رفتار خود ندارد. این استفاده ی بیش از حد و حضور زیاد در فضاهای مجازی وقتی بصورت اعتیاد در می آید به سایر جنبه های زندگی آسیب می زند. ظاهر اعتیاد به فضاهای مجازی شبیه به اعتیاد به مواد مخدر نیست اما آثار آن گاهی به مراتب بیشتر از سوء مصرف مواد است. بیشترین رده ی سنی که مبتلا به این مشکل هستند رده ی سنی بین ۱۲ تا ۲۹ سال هستند. اعتیاد به اینترنت فقط با فاکتور میزان زمان استفاده شده از اینترنت سنجیده نمی شود، بلکه در تشخیص اعتیاد افراد به اینترنت، به ضرورت استفاده ی آنها و آسیب یا منفعتی که به فرد هنگام استفاده از اینترنت وارد می شود، توجه می شود.

دلایل اعتیاد ه فضای مجازی چیست؟

جذابیت اینترنت و نبود فضاهای واقعی، امکان ارتباطات گروهی و حضور در گروه های  مختلف از خصوصیاتی است که باعث شده پدیده ای به نام اعتیاد به اینترنت به وجود بیاید.

۹۰درصد مشکلاتی که زمینه ساز اعتیاد به اینترنت در افراد می شود، زمینه ی خانوادگی دارد. خانواده ها باید برای کودکان و نوجوانان خود وقت کافی صرف کنند، به آنها ارزش، شخصیت و اعتماد به نفس بدهند. آگاه نبودن خانواده ها و جایگزین نکردن فضاها و سرگرمی های سالم بجای اینترنت، امکان اعتیاد به فضای مجازی را افزایش می دهد. محافل و فضاهای واقعی افراد از قضاوت شدن توسط توسط دیگران واهمه دارند و همیشه دوست دارند حفظ ظاهر کنند. در فضاهای مجازی به دلیل پنهان ماندن هویت افراد و نبود ارتباط فیزیکی و رودررو افراد بیشتر خودافشایی می کنند و درون واقعی خود را آزادانه تر بروز می  دهند. اگر در خانواده زمینه های مناسب تربیتی فراهم نشود به دلیل همین خودافشایی، فرد علاقه ی بیشتری به حضور در فضای مجازی پیدا کرده و زمینه ی بروز اعتیاد به آنها بیشتر می شود. امروزه مادران و پدران بیشتر از اینکه به بازی و صحبت کردن و ارتباط نزدیک با کودکان و نوجوانان بپردازند، ساعت های زیادی ساکت وبدون ارتباط با آنها در فضای مجازی می گذرانند، در تمام این مدت بچه ها به حال خود رها شده اند و زمینه ی بروز خطر در آنها زیاد می شود. دیگر مشکلی که این رفتار بوجود می آورد این است که، فرزندان بیشتر رفتارهای خود را از پدرومادر الگو می گیرند و آنها هم یاد می گیرند که ارتباط کمتری در خانواده داشته باشند و زمان خود را در فضای مجازی بگذرانند.

نبود رسانه های جذاب، اطلاع رسان با کارکردهای درست و کافی نیز زمینه ی گرایش به استفاده ی بیشتر فضاهای مجازی را فراهم می کند.

عده ای نیز برای فرار از استرس، افسردگی و تنهایی و… به دنیای مجازی پناه می برند. عامل دیگر، اعتماد به نفس پایین است. افرادی هم برای فرار از واقعیت زندگی، جلب توجه و محبت و تحسین دیگران به استفاده ی افراطی از اینترنت روی می آورند.

علائم اعتیاد به اینترنت چیست؟

علامت های اعتیاد به اینترنت به صورت اختصاری برای شما ذکر می کنیم: داشتن احساس گناه پس از استفاده طولانی از اینترنت، احساس نگرانی از نبود و عدم دسترسی به اینترنت، نداشتن کنترل زمان هنگام استفاده از اینترنت، داشتن دلایل کم اهمیت و بی اهمیت برای گرایش به استفاده از اینترنت و اهمیت ندادن به آثار سوء استفاده ی بیش از حد از آن، احساس کسالت در زمان هایی که اینترنت استفاده نمی کند و احساس شادی در هنگام استفاده از اینترنت، استفاده از اینترنت توأم با کارهای دیگر(خوردن، انجام کار و تکالیف)، عدم توانایی درمدیریت انجام به موقع کار و خواب، بی اعتنایی حین انجام وظایف، واکنش تند به انتقادها در مورد میزان مصرف اینترنت و حضور در فضاهای مجازی، بی میلی در رابطه ی جنسی، مشاجره با همسر بر سر استفاده از اینترنت، کاهش زمانی که فرد با دیگران مثل خانواده و دوستان ارتباط دارد، دروغ گفتن برای استفاده از اینترنت.

چه افرادی بیشتر در معرض اعتیاد به اینترنت هستند؟

افراد مبتلا به افسردگی، نوجوانان مبتلا به ترس اجتماعی، افراد پرخاشگر و عصبانی و استرسی، بچه های تک فرزند و افرادی که اعتماد به نفس پایینی دارند، بیشتر زمینه ی ابتلا به اعتیاد اینترنتی را دارند. در این میان مردان بیشتر از زنان درگیر اعتیاد به فضای مجازی هستند و دانشجویان بیشتر نسبت به سایرین به این نوع از اعتیاد دچار می شوند.

انواع اعتیاد به اینترنت کدام اند؟

  • اعتیاد به بازی های اینترنتی، که بیشتر درمیان کودکان رایج است.
  • پورنوگرافی، چه خواندن، چه دیدن و چه نوشتن این مطالب اعتیاد به حساب می آید و باعث بروز مشکل در ارتباط با همسر، زودانزالی و… می شود.
  • شبکه های اجتماعی که همه ی گروه های سنی را درگیر خود کرده است.
  • شرط بندی، قمار که در اجتماع ما بیشتر آقایان دچار آن می شوند.
  • سایت ها و مطالب سرگرمی (وب گردی)، ذخیره و دانلود اطلاعات مختلف که بیشتر افراد به آن مبتلا هستند.
  • اعتیاد به خریدهای اینترنتی که بیشتر خانم ها دچار آن می شوند.

عوارض اعتیاد به فضاهای مجازی چیست؟

بی خوابی های شبانه، افسردگی، اضطراب، اختلالات روانی، چاقی، شایعه پراکنی و رفتارهای نامناسب اجتماعی، خشونت، افت تحصیلی، کاهش شنوایی (افرادی که از گوشی ها و هدفون زیاد استفاده می کنند)، حواس پرتی، کاهش تمرکز، بدخلقی، وسواس، خیال بافی، امکان رفتارهای پرخطر جنسی، اختلال در رشد مغز ازعوارض اعتیاد به اینترنت و فضاهای مجازی است. از نظر اخلاقی مشکلاتی مثل کاهش اعتقادات مذهبی، تمایل به توهین به اقوام و ادیان و مقدسات، تضعیف نهاد خانواده، بی هویتی و تخریب شخصیت را در پی دارد.

کودکانی که مبتلا به اعتیاد اینترنتی و فضای مجازی می شوند در اثر کاهش فعالیت بدنی و گروهی و محرومیت از حضور در اجتماع، به اختلالات فراوان اخلاقی و جسمی مبتلا می شوند.

چگونه بفهمیم به فضای مجازی معتاد شده ایم؟

برای اینکه بفهمید آیا شما هم یک معتاد اینترنتی هستید یا خیر باید در برخی مسائل خود را ارزیابی کنید. تاثیر مثبت یا منفی استفاده از اینترنت در روابط شما؛ مثلا آیا شما با حضور در اینترنت از حضور در جمع خانواده و دوستان باز می مانید؟ اینترنت باعث می شود وظایفتان را بدرستی انجام ندهید؟ اگر میزان مصرف شما کم شود چه اتفاقی می افتد؟ تا به حال کسی مصرف زیاد شما را گوشزد کرده؟ بخاطر فرار از افسردگی یا مشغله ی ذهنی و بیکاری از اینترنت استفاده می کنید؟ آیا اینترنت به زندگی شخصی شما آسیب می زند؟

راهکارهای پیشگیری و درمان اعتیاد به اینترنت چیست؟

برای پیشگیری از بروز اعتیاد به استفاده از فضاهای مجازی در خودتان یا اعضای خانواده، مدت استفاده از اینترنت را محدود کنید. فعالیت ها بدنی و ورزش و تحرک جسمی را افزایش دهید. در مکان ها و زمان ها (سرسفره یا مهمانی و دورهمی) خاص ممنوعیت و محدودیت استفاده از اینترنت قرار دهید.

همیشه این مشکل را جدی بگیرید و از کنارآن بی تفاوت عبور نکنید. بیشتر کشورها هنوز این مشکل را جدی نگرفته اند و به ندرت کشورهایی هستند که اعتیاد مجازی را بصورت یک اعتیاد به رسمیت بشناسند (مثل چین). حتما برای درمان این مشکل به پزشک، مشاور، روانشناس یا روانپزشک مراجعه کنید. خانواده در این زمینه نقش خیلی مهمی ایفا می کند. افزایش سوادرسانه ای در جهت استفاده هدفمند از اینترنت، نشر ندادن مسائل و اطلاعات شخصی از راهکارهای پیشگیری و درمان اعتیاد به فضای مجازی و اینترنت است. نوجوانان و جوانان نباید از استفاده از اینترنت منع شوند زیرا آنها تحریک به استفاده پنهانی از این رسانه ها خواهند شد. راهنمایی نوجوانان و همراهی آگاهانه با آنها می تواند در تصحیح الگوی استفاده از اینترنت مؤثر باشد. ترک عادت های نامناسب و ایجاد تغییر در سبک زندگی بهترین راه است. در تصمیم برای بهبودی استفاده از اینترنت قاطع و مصمم باشید. با کودک خود درمورد استفاده از اینترنت، خطرات آن و روش های صحیح استفاده  از آن صحبت کنید. کتاب، داستان و بازی های پرتحرک و جذاب و حضور در جمع را، برای کودک جایگزین محتوای دیجیتال کنید. خودتان پدر و مادر آگاهی باشید و از یک مشاور همیشه در کنار مسائل خانوادگی بهره ببرید. فعالیت های مجازی خود از طریق تهیه فهرست کارهای روزانه (چه کارهای مجازی، چه کارهای دیگر روزمره)، اختصاص ساعت مشخص برای استفاده از اینترنت، اولویت دادن به کارها و مشغله های فیزیکی روزانه نسبت به کارهای فضای مجازی، مدیریت کنید.

اشتراک:

گذاشتن دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

X