تاثیر قاچاق کالا بر اقتصاد

تاثیر قاچاق کالا بر اقتصاد

-شاید تا به حال برای شما هم پیش آمده باشد که به دنبال خرید کالایی، در بازار قدم زده باشید و با انواع بی کیفیت و تقلبی کالا مواجه شده باشید. یا اینکه با تبلیغات فروش کالاهای قاچاق در بازار و فضای مجازی مواجه شده باشید و یا کالایی را خریده باشید و پس از خرید متوجه شده باشید که کالا اصل نیست و به جای کیفیت اصلی به شما فروخته شده است. به این فکر کرده اید که این کالاها چه تاثیری در زندگی ما دارند؟ اهمیت دلایل وجود این کالاها و تاثیر آنها در زندگی ما باعث شد تا  تعریف و اثرات کالاهای قاچاق  را در این مطلب بررسی کنیم.

کالای قاچاق چیست؟

در سالهای دهه ۶۰ حدود%۷۰ واحد های صنفی تولیدی و مابقی واحدهای توزیعی بودند. در سالها و شرایط کنونی این ارقام درست برعکس شده است و فقط %۳۰ واحدهای اصناف، تولیدی هستند. این شرایط بخاطر دلایل مختلفی بروز کرده است که یکی از مهمترین و اصلی ترین آنها قاچاق کالا است. به طور کلی به کالایی که بدون پرداخت تعرفه های دولتی از مکان های رسمی یا غیررسمی،  در مرزهای کشور، خارج یا وارد می شود کالای قاچاق گفته می شود. اصنافی که بیشترین کالای قاچاق را به خود اختصاص داده اند، پوشاک و البسه، کیف و کفش، لوازم آرایشی و بهداشتی، مواد دخانی، میوه، تلفن همراه، اقلام کوچک لوازم خانگی، طلا و نقره و البسه ی دست دوم هستند. در این میان پوشاک و لوازم آرایشی و بهداشتی و لوازم خانگی رتبه ی اول تا سوم را دارند.

علت و زمینه های قاچاق کالا

وقتی بین عرضه و تقاضای یک کالا فاصله می افتد، زمینه ی قاچاق کالا فراهم می شود. در برخی کالاها تقاضای زیادی وجود دارد، که تولید داخلی جوابگوی برطرف کردن نیاز به آنها نیست. به این ترتیب وارد کردن آن کالا به صورت قاچاق و توزیع آن سود اقتصادی دربردارد. درست است که کمبود این کالاها را می توان از طریق واردات جبران کرد ولی چون برای ورود این کالاها تعرفه های گمرکی و موانع قانونی وجود دارد، قیمت کالای وارد شده بالا و ورود آن سخت می شود. بنابراین زمینه ی کسب سود زیادی برای وارد کردن آن بصورت قاچاق به وجود می آید. در جامعه نیز، برای انتخاب بیشتر کالاها، کیفیت و قیمت دو فاکتور مهم هستند. بیشتر افراد فکر می کنند که اجناس خارجی با کیفیت ترند و درکنار این موضوع برای برخی کالاها قیمت کمتر را ترجیح می دهند و چون کالای قاچاق به دلیل این که تعرفه های گمرکی و دولتی را پرداخت نمی کنند، ارزانتر هستند. پس به دلیل زمینه هایی که در بازار بوجود می آید یعنی کمبود کالا در بازار و تقاضای افراد جامعه نسبت به آن، قاچاق کالا می تواند پرسود باشد. فروشندگان و توزیع کنندگان هم به دلیل حاشیه ی سود بیشتر نسبت به کالاهای قانونی و نبود فاکتور رسمی فروش می توانند آن کالا را به قیمت دلخواه عرضه کنند، پس به عرضه ی کالاهای قاچاق متمایل می شوند.

در بازار تولیدکنندگان علاوه بر هزینه های تولید، ناچار به پرداخت مالیات و مالیات بر ارزش افزوده هستند و باید خدمات پس از فروش کالاها را هم تضمین کنند. برای قاچاقچی کالا این موانع وجود ندارد و در عرضه نسبت به تولیدکننده پیشی می گیرد. علاوه بر این ها ، تحت تاثیر هزینه های مربوط به تسهیلات بانکی، نبود مشوق ها و وجود موانع قانونی، تعرفه های مالیاتی بالا، تعرفه های بیمه، نبود تولید انبوه و کهنه بودن ماشین آلات و تکنولوژی های تولید، قیمت تمام شده تولید بالا می رود. در واقع بالا بردن کیفیت برای واحدهای تولیدی هزینه ی اصلی نیست و همه ی این موانع باعث شده تولیدکنندگان با قاچاقچیان نتوانند رقابت کنند.

محرومیت و نبود شغل و امکانات در مناطق مرزی کشور نیز باعث می شود گرایش به قاچاق کالا در این مناطق افزایش پیدا کند. از دیگر زمینه های قاچاق کالا، وجود مرزهای مشترک خاکی و آبی وسیع با کشورهای بحران زده و ضعیف همسایه است.

یک نوع از قاچاق کالا به قاچاق چمدانی موسوم است. مسافران خارجی که از مرزهای هوایی و زمینی وارد می شوند تا ۸۰دلار از هزینه های گمرکی معاف هستند. قاچاقچیان از این قانون سوء استفاده می کنند و کالاهایی مثل پوشاک و تلفن همراه را از طریق این قوانین بصورت غیرقانونی به کشور وارد می کنند.

اثرات مخرب قاچاق کالا براقتصاد کشور

قاچاق کالا باعث ورشکستگی بخش تولید و ایجاد بیکاری و در نتیجه فقر و فاصله ی طبقاتی می شود. با افزایش قاچاق کالا، و کاهش فروش تولیدات داخلی، واحدهای تولیدی دچار ورشکستگی و عدم بازده می شوند به این ترتیب کارگران آنها بیکار می شوند، سطح رفاه مردم کاهش می یابد و فاصله ی طبقاتی زیاد می شود. به صورتی که ورود هر یک میلیارد دلار کالای قاچاق ۱۰۰ هزار شغل را از بین می برد. سالانه حدود ۲ میلیاردلار کالای قاچاق از مبادی مختلف وارد کشور می شود و باعث می شود %۸تولیدات صنعتی دچار افت شود. همچنین امنیت سرمایه گذاری در کشور از بین می رود. سطح تولید ناخالص ملی هم پایین می آید. وقتی در اثر قاچاق کالا برنامه ریزی های اقتصادی، بازده خود را از دست بدهند، هزینه هایی که دولت برای آنها کرده کاملا به هدر می رود و توازن اقتصادی به هم می خورد و مشکل کمبود بودجه ایجاد می شود. منابع ارزی کشور از بین خواهد رفت. به وجود آمدن اقتصادهای زیرزمینی ره آورد قاچاق کالا در اقتصاد و بازار است. به این ترتیب اقتصادهای زیرزمینی نقدینگی را به سمت خودش جذب می کند و اقتصاد رسمی دچار رکود می شود.افزایش رانت خواری، جذب نقدینگی اجتماع و ایجاد مشکلات پولی هم از دیگر ره آوردهای قاچاق کالاست. همچنین در مجامع بین المللی تجاری نیز ایران عضو نخواهند کرد، زیرا یکی از شرط های پیوستن به تجارت جهانی صفرکردن تعرفه هاست. از مشکلات دیگر ایجاد اشتغال موقت و زودگذر، افزایش تقاضای ارز و در نتیجه ی آن تورم از دیگر اثرات مخرب قاچاق کالاست. از نظر آماری نیز واقعیت های آماری به هم می خورد و آمار رسمی گویای حقایق نخواهد بود. بنابراین برنامه ریزی براساس این آمارهای غلط نیز، برنامه ریزی هایی صحیحی نخواهد بود. قاچاق کالا بر بهداشت و درمان کشور نیز موثر است. ورود کالاهای بی کیفیت و غیربهداشتی سلامتی افراد را به خطر می اندازد و باعث بروز و شیوع امراض می شود و باعث آسیب به سلامت جامعه نیز می شود.

راهکارهای جلوگیری از قاچاق کالا

قبل از مبارزه با قاچاق کالا، توسعه ی بخش تولید صنعتی یک راهکار اساسی برای بهبود فروش تولیدات داخلی است. وقتی در بازار کالای تولید داخل، با کیفیت بالا و قیمت مناسب تر وجود داشته باشد، مردم نیز تمایل بیشتری برای خرید آنها دارند. زیرا هرچقدر هم که مانع برای قاچاق کالا قرار دهیم باز هم راهی برای ورود کالاهای قاچاق به وجود می آید. اما وقتی زمینه ی رقابت کالاهای داخلی با خارجی و قاچاق فراهم باشد، در واقع بازار تقاضا برای کالای قاچاق بی کیفیت و بدون خدمات پس از فروش، وجود نخواهد داشت. باید تولیدکنندگان بتوانند مواد اولیه و کالا و ماشین آلات تولیدی را با سرعت و سهولت بیشتری از گمرک ترخیص کنند. باید تولید را با هدف صادرات بیشتر، ارتقا و افزایش داد. راهکار دیگر مبارزه با ورود کالای قاچاق، تغییر فرهنگ و الگوی مصرف جامعه است. بدین معنی که نگرش مصرف کننده نسبت به کالاهای داخلی مثبت شود. ایجاد فروشگاه های زنجیره ای و عرضه ی مستقیم، در عرضه ی ارزان قیمت تر و فرهنگ سازی برای مردم مؤثر است. اصلاح فرهنگ مردم و ترویج سادگی و دوری از تجمل نیز تقاضای این کالاها را در بازار کاهش می دهد. با کاهش تقاضا، دیگر قاچاق کالا سودآور نخواهد بود. ایجاد سامانه های نظارت و کنترل بر واردکنندگان، می تواند جلوی جا به جایی کالاهای ثبت نشده را بگیرد. در گمرک با حذف کاغذبازی، تسریع و تسهیل ترخیص کالا و فراهم کردن زمینه ای که نیاز به مراجعه مستقیم به گمرک نباشد (بصورتی که بتوان از راه دور و با استفاده از اینترنت مراحل قانونی را طی کرد و حضور ماموران گمرکی در انبار کارخانجات)، زمینه ی جلوگیری از قاچاق کالا فراهم شده است. همچنین وجود نظارت و کنترل بر کالاهای قاچاق می تواند بازدارنده باشد. با فراهم شدن امکان پرداخت تعرفه های گمرکی پس از ۶ ماه از ترخیص کالا، این امکان برای تولیدکنندگان فراهم می شود که پس از فروش تولیدات بتوانند از پس هزینه های گمرکی بربیایند.

در زمینه ی کارآفرینی صاحبان مشاغل باید آموزش ببینند تا بتوانند رویکرد سنتی خود را کنار بگذارند و با برنامه های علمی کار کنند. وقتی یک واحد تولیدی بتواند طبق اصول و شرایط برای خود برنامه ریزی علمی انجام دهد، می تواند در برابر تکانه های اقتصادی ایمن باشد و دچار ورشکستگی نشود.

جلوگیری از پولشویی، شفافیت مالی  سالم بودن گردش های مالی در زمینه ی قاچاق  فلزات گرانبها می تواند جلوی قاچاق این کالاها را بگیرد. دولت باید با کاهش وابستگی به نفت برای افزایش درآمدهای غیرنفتی تلاش کند.

بازارهای مرزی برای صادر کردن تولیدات محلی ایجاد شده است. ولی کارکرد معکوس پیدا کرده و راهی برای قاچاق کالا شده است. در کارکرد این بازارها باید بررسی و تجدیدنظر انجام شود. برای کالاهای وارداتی شناسنامه صادر شود. وجود نمایندگی از شرکت های تولیدکننده ی خارجی و نظارت بر وارد کردن کالاهای آنها زمینه ی قاچاق کالا را کاهش می دهد. تشکیل کمیته های مشترک با کشورهای همسایه برای هماهنگی در مبارزه با قاچاق کالاست که می تواند عرصه را بر قاچاقچیان کالا تنگ کند.

 

 

اشتراک:

گذاشتن دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

X